موزائیک

معرق کاشی يا موزائيك کاری عبارت  است از هنر کنار هم چیدن سنگ یا کاشی که تصویری مانند پروژه نقاشی بسازنده. اين كار از دو هزار سال پيش در روم معمول بوده است. از زیر خاكسترهای  شهر «پمپئي» موزائيكهاي بسيار زيبا بيرون آورده‌اند كه معروفترين آنها پرده اي است كه جنگ اسكندر با داريوش سوم را نشان مي‌دهد. در ايران تا پيش از زمان سلجوقيان معرق كاري معمول نبود. در اين زمان بر سر در مساجد و آرامگاهها با سنگهاي رنگين يا كاشيهاي تراشيده معرق كاشی پديدار شد.

كلمه معرق، كه شايد از واژه «مغَّرق» گرفته شده باشد، عبارت از اين است كه سنگهاي رنگيني در ميان حاشيه‌هاي گچ يا آجر غرق كنند. در اواخر دوره سلجوقيان و كمي پيش از ظهور دودمان صفوي، معرق كاري با كاشي معمول شد و زيباترين آنها معرقهاي سر در آرامگاه معروف به درِ امام و هارون ولايت در اصفهان است. مسجد شيخ لطف الله نيز با كاشيهاي معرق تزيين شده، ولي هنگام بناي مسجد شاه بقدري شاه عباس در اتمام آن عجله داشت كه نمي‌توانست در انتظار كاشيهاي معرق بنشيند و هنرمندان آن زمان، براي پيشرفت كار، كاشي هفت رنگ را اختراع كردند، به اين معني كه آجرهاي پخته ي لعاب دار تهيه كردند كه وقتي پهلوي هم قرار داده مي شد نمايش معرق را داشت. از آن به بعد كاشي هفت رنگ براي تزيين ساختمانها در ايران رواج یافت.